Autor:

Co się działo wokół kolei aglomeracyjnej w Zielonej Górze?

 


Koncepcja kolei aglomeracyjnej i SKALT

Od lat lokalne władze i samorządy Lubuskiego Trójmiasta (stowarzyszenie gmin wokół Zielonej Góry) pracowały nad koncepcją tzw. Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej Lubuskiego Trójmiasta (SKALT) – projektu mającego połączyć Zieloną Górę z ościennymi miejscowościami m.in. Sulechowem, Nową Solą i Otyniem, w promieniu ok. 30 km. Projekt zakładał stworzenie:

  • 2 linii kolejowych w obszarze aglomeracji,

  • 27 przystanków pasażerskich,

  • centrów przesiadkowych,

  • integrację kolei z transportem autobusowym i parkingami „Park & Ride”.
    Początkowo zakładano start regularnych połączeń już do 2027 roku.

Likwidacja tradycyjnych planów kolei aglomeracyjnej

Mimo tych ambitnych planów, w praktyce doszło do ich zamrożenia lub istotnego ograniczenia:

  1. Brak złożenia wniosku o dofinansowanie – Stowarzyszenie Lubuskie Trójmiasto nie złożyło w odpowiednim terminie kompletnego wniosku o środki unijne, co automatycznie usunęło projekt SKALT z listy rozpatrywanych inwestycji w programach finansowania infrastruktury kolejowej.

  2. Marszałek i samorządy nie kontynuują klasycznych planów – Lokalni decydenci uznali, że bez środków zewnętrznych sens realizacji dużego projektu aglomeracyjnego jest wątpliwy, gdyż koszty IT, infrastruktury i taboru były bardzo duże.

  3. Polityczna i finansowa odpowiedzialność – Prezydent Nowej Soli oraz część samorządów wyrażała brak chęci dopłacania do kosztów uruchamiania połączeń, argumentując, że to zadanie marszałka i państwa, a nie samorządów.

Efekt: projekt SKALT nie znalazł stabilnej ścieżki realizacyjnej i jego przyszłość jest realnie niepewna, mimo deklaracji własnej spółki kolejowej przez władze Zielonej Góry.

Konsultacje społeczne i konteksty lokalne

Na poziomie planowania mobilności powstawał też Plan Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dla Zielonogórsko-Nowosolskiego Obszaru Funkcjonalnego (ZNOF). Dokument ten analizował postulaty dotyczące poprawy dostępności transportu szynowego, ale wskazywał również ograniczenia technologiczne:

  • obecna linia kolejowa (numer 370) jest jednotorowa i niezelektryfikowana, co bardzo ogranicza liczbę możliwych kursów pociągów wokół Zielonej Góry,

  • transport kolejowy traktowany był głównie jako obsługa ruchów regionalnych, a nie typowo aglomeracyjnych.

W konsultacjach mieszkańcy wyrażali oczekiwanie lepszej oferty transportowej (np. kolei lub linii tramwajowej), jednak oficjalne dokumenty wskazywały, że analiza oraz planowanie tego rodzaju rozwiązań musi uwzględniać realia techniczne i ekonomiczne.

Lokalna narracja społeczna – „likwidacja kolei aglomeracyjnej”

Pod hasłem „likwidacja kolei aglomeracyjnej w Zielonej Górze” na portalach społecznościowych pojawiły się dyskusje i protesty przeciwników decyzji o ograniczeniu planów kolejowych.

W tej narracji:

  • historycznie Zielona Góra miała linie kolejowe obsługujące ruch lokalny i aglomeracyjny w ograniczonej formie, choć  zdaniem władz województwa nigdy nie istniała klasyczna „szybka kolej aglomeracyjna” w rozumieniu współczesnym.

  • część mieszkańców i pasjonatów kolei uważa, że decyzje administracyjne doprowadziły do faktycznego zamykania szansy na rozwój transportu kolejowego dla mieszkańców miasta i regionu.

  • dyskusje na Facebooku wskazują na szerokie niezadowolenie społeczne, postrzeganie likwidacji planów kolejowych jako decyzji politycznej, bez szerokiej debaty publicznej, oraz wysiłek grup obywatelskich w celu konsultacji i protestów przeciw takim decyzjom.

Główne argumenty za i przeciw

 Argumenty Władz (oficjalne)

✔ brak formalnie zrealizowanego projektu SKALT z powodu braku finansowania
✔ ograniczona przepustowość linii kolejowej nr 370 (techniczne bariery)
✔ duże koszty inwestycyjne i organizacyjne
✔ rola marszałka i PLK jako głównych decydentów ws. infrastruktury szynowej

 Argumenty Mieszkańców i Aktywistów

✔ utracone możliwości transportu publicznego wokół Zielonej Góry
✔ potrzeba alternatywy dla samochodu w mobilności codziennej
✔ brak transparentnych konsultacji społecznych
✔ ryzyko wykluczenia komunikacyjnego części mieszkańców

 Podsumowanie problemu

📍 Projekt kolei aglomeracyjnej w Zielonej Górze nigdy nie został faktycznie wdrożony w formie funkcjonujących przewozów – mimo wielu koncepcji i dokumentów planistycznych.

📍 Główne trudności to problemy techniczne infrastruktury, brak terminowego finansowania projektów oraz polityczne i samorządowe spory o to, kto ma płacić i zarządzać takimi połączeniami.

📍 Społeczna narracja wokół „likwidacji kolei aglomeracyjnej” wiąże się z postrzeganiem, że perspektywy dla transportu szynowego w regionie zostały zmarnowane lub porzucone bez szerokiej debaty publicznej.

Komentarze

Prześlij komentarz