Dolina Gęśnika to przyrodniczy cud

Dolina Gęśnika to przyrodniczy cud - dziesiątki gatunków chronionych ptaków śpiewających, gniazdujące wilgi, stale bytujący dzięcioł zielony, odwiedzające strumień sarny z młodymi, pozostałości łęgowego lasu olchowego z dębami, jesionami i grabami. Nie ma drugiego takiego miejsca w ZG które miałoby tak bogaty ekosystem i jednocześnie tak mocno zagrożony...- pisze P. Zalewski.

Proponowany Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy
w Zielonej Górze

PODSTAWOWA KARTA INFORMACYJNA

1. Nazwa robocza zespołu: Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy DOLINA
GĘŚNIKA

2. Lokalizacja: wschodnie obrzeża miasta Zielona Góra

3. Granice

północna: wschodnie okolice ul. S. Wyspiańskiego i jej przedłużenie w
kierunku ul. Szwajcarskiej oraz leśna droga gruntowa na przedłużeniu ul.
Szwajcarskiej przy Schronisku Dla Bezdomnych Zwierząt
wschodnia: odcinek wschodniej obwodnicy Zielonej Góry
południowa: ul. Szosa Kisielińska i północna granica osiedla przy ul.
Akademickiej
zachodnia: wschodnie obrzeża terenu Uniwersytetu Zielonogórskiego przy
ul. Z. Szafrana, wschodni odcinek ul. Wazów, ul. Dzika

4. Zawartość:

las grądowy w dolinie potoku Gęśnik oraz na południowej skarpie
pradoliny Odry
potok Gęśnik w północnej części obszaru
liczne oczka wodne
dwa zespoły ogrodów działkowych
teren Wojewódzkiego Międzyszkolnego Ośrodka Sportowego wraz z dawnym
Zoo- później miasteczkiem ruchu drogowego 

5. Charakterystyka przyrodnicza

 Najcenniejszym elementem przyrodniczym proponowanego Zespołu
Przyrodniczo-Krajobrazowego jest kompleks leśny o charakterze lasu
grądowego. Zajmuje on dolinę potoku Gęśnik oraz położoną na
południe od niego skarpę pradoliny Odry. Las ten pomimo przekształceń
drzewostanu w postaci licznych sztucznych nasadzeń sosen, modrzewi i
świerków ma w dużym stopniu zachowane naturalne cechy fizjonomii i
składu gatunkowego. W drzewostanie i podszyciu, szczególnie w północnej
części obszaru liczne są gatunki typowe dla lasów grądowych: dąb
szypułkowy, lipa drobnolistna, grab pospolity, klon pospolity, leszczyna
pospolita. W runie wiosną obficie kwitnie zawilec gajowy - gatunek
charakterystyczny dla żyznych lasów liściastych. Można tu także
spotkać inne typowe dla tego typu lasów gatunki runa: miodunka ćma,
bluszcz pospolity (w Polsce pod ochroną prawną), podagrycznik pospolity,
piżmaczek wiosenny, gajowiec żółty, niecierpek pospolity, kokoryczka
wielokwiatowa, fiolek leśny, fiołek Rivina, gwiazdnica wielkokwiatowa. W
pobliżu Gęśnika i innych lokalnych cieków często spotyka się gatunki
typowe dla okresowo zalewanych lub podtapianych lasów łęgowych
wiązowo-jesionowych z jesionem wyniosłym, klonem polnym, wiązem
pospolitym, wiązem szypułkowym, czeremchą pospolitą w drzewostanie oraz
złocią żółtą, śnieżyczką przebiśniegiem (także pod ochroną),
śledziennicą skrętolistną, ziarnopłonem wiosennym, szczawikeim
zajęczym w runie oraz porzeczką dziką w podszyciu. Wzdłuż górnego
biegu lokalnego cieku biegnącego z południa na północ w zachodniej
części obszaru, uchodzącego do stawu w pobliżu pętli autobusowej
występuje stosunkowo licznie rzadka w Polsce roślina - łuskiewnik
różowy, który można zobaczyć tylko wiosną, gdyż przez pozostałą
część roku pozostaje w ukryciu pod ziemią. Jest to jedna z
największych ciekawostek botanicznych nie tylko omawianego obszaru, ale
całej Zielonej Góry.

 Kompleks leśny proponowanego Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego wraz z
licznymi oczkami wodnymi, potokiem Gęśnik i innymi lokalnymi ciekami oraz
urozmaiconej rzeźbie terenu powinien bezwzględnie zostać objęty
ochroną dla zachowania bardzo cennych zespołów roślinnych, elementów
fauny i flory oraz odznaczającego się wysokimi walorami krajobrazu.

 Spośród form ochrony przyrody wymienionych w ustawie z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004, nr 92, poz. 880) najwłaściwszą
jest ochrona w postaci Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego. Zespół taki
ma za zadanie ochronę lokalnych walorów przyrodniczych i krajobrazowych
oraz występujących na tym obszarze walorów kulturowych. Na omawianym
terenie do cennych walorów kulturowych należą między innymi stawy
powyrobiskowe oraz inne elementy rzeźby terenu będące pozostałością
po dawnej cegielni w zachodniej części obszaru oraz malowniczy teren o
charakterze parkowym dawnego miasteczka ruchu drogowego.

Przygotował: dr Piotr Reda

Wrocław - Zielona Góra kwiecień 2007

--