Dlaczego Polska jest biedna, a inne kraje są bogate?
Polska nie jest i nie będzie krajem zamożnym z górnej półki. Dziś wg rankingu Zjednoczonych Narodów (2014) najbardziej zamożne kraje to Monako, Lichtenstein, Luksemburg. Wg rankingu Banku Światowego (2014) jest to Luksemburg, Norwegia, Macau, a wg rankingu MFW (MIędzynarodowy Fundusz Walutowy, 2014): Lukemburg, Szwajcaria, Katar, Norwegia. Wysoko notują się mikropaństewka, takie jak San Marino, w rankingu Zjednoczonych Narodów zajmujące pod względem dochodu na mieszkańca wysoką 10. pozycję.
Ekonomiści już dawno odpowiedzieli na pytanie, dlaczego niektóre kraje są biedne, a inne- bogate. Receptą jest tworzenie konkurencji między jurysdykcjami: między niemieckimi landami, między kantonami w Szwajcarii etc. etc. Im większa jest możliwość konkurencji, tym większe szanse na bogactwo. Ta sytuacja nie zmieniła się od wieków. To dlatego rozdrobniona na szereg państwek Europa stała się zamożna, z Azja - scentralizowana- pozostawała biedna.
Efekty odmiennego systemu podejmowania w państwach zdecentralizowanych decyzji są zupełnie inne. Np. w szwajcarskim mieście Zermatt, w którym byłem rok temu, wjazd do miasta jest dostępny tylko dla pojazdów napędzanych silnikami elektrycznymi. Mieszkańcy mogą podróżować koleją (nie rozebrano jej w tym górskim mieście, jak to miało miejsce np. w przypadku Zakopanego i tamtejszej linii kolei na Słowację p. Nowy Targ) lub tr. zbiorowym, samochody muszą pozostawić na parkingach w okolicy miasta. Przyznają Państwo, że jest to mocno odmienne od efektów ustroju parlamentarystycznego, w której wyborcy mogą wskazać praktycznie nieodwoływalnych reprezentantów (do odwołania kandydata w polskich warunkach zwykle konieczna jest większa liczba głosów niż dany kandydat zebrał w wyborach).
Wg licznych badaczy to konkurencja między jurysdykcjami jest główną przyczyną zamożności. Na ten temat wypowiadało się bardzo wielu noblistów ekonomii, niemniej sam tekst na ten temat mam tylko w języku angielskim. (por. http://www.cato.org/blog/
opr. A. Fularz 2016
Literatura:
Literatura:
Grafika cc wikimedia: Kraje wg nominalnego PKB per capita
> $129,696
$64,848 – 129,696
$32,424 – 64,848
$16,212 – 32,424
|
$8,106 – 16,212
$4,053 – 8,106
$2,027 – 4,053
$1,013 – 2,027
|
$507 – 1,013
< $507
brak danych
|
Komentarze
Prześlij komentarz